Iwonicz-Zdrój – miasto w woj. podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Iwonicz-Zdrój. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. krośnieńskiego.
Według danych z 31 grudnia 2004 miasto miało 1963 mieszkańców.
Położone w Beskidzie Niskim, w dolinie Iwonickiego Potoku, na wysokości 410 m n.p.m.
Liczne źródła lecznicze: jodobromowe i siarczkowe, używane do kąpieli lub inhalacji.
Jedno z najstarszych w Polsce uzdrowisk (1413 – wzmianka o istnieniu w miejscowości wód mineralnych). Uzdrowisko wzmiankowane w 1578 r. przez Wojciecha Oczkę – nadwornego lekarza Stefana Batorego. W 1793 r. wybudowano pierwsze łazienki. Właściwe uzdrowisko założone zostało jednakże dopiero w 1837 r. przez rodzinę Załuskich. W centrum drewniane wille i pensjonaty z XIX w., wzorowane są na modnym w tym czasie budownictwie uzdrowiskowym Szwajcarii.
Zabytki:
* Kościół parafialny pw. św. Iwony i Matki Boskiej Uzdrowienia Chorych wzniesiony w 1895 r. z fundacji rodziny Kałuskich wg projektu architekta austriackiego Favorgera w konstrukcji szkieletowej, typowej dla realizacji zachodnioeuropejskich. Wyjątkowy charakter nadaje wnętrzu odsłonięta, dekoracyjnie ukształtowana więźba dachowa. Świątynia stanowi wyjątkowy przykład drewnianego kościoła zdrojowego o cechach neogotyckich na terenie województwa podkarpackiego
* Dobrze zachowany układ przestrzenny oraz stosunkowo jednolity stylistycznie zespół drewnianej zabudowy o wyjątkowej wartości zabytkowej. Czas powstania większości obiektów przypada na II poł. XIX w., i I ćw. XX w. Architektura ta stanowi jakby swoistą syntezę tzw. stylu szwajcarskiego, z poźnoklasycystycznym nurtem rodzimej architektury polskiej. W późniejszej fazie krzyżują się w niej elementy secesji z różnymi formami ciesiołki i budownictwa ludowego.
* Kościół parafialny pw. św. Iwony i Matki Boskiej Uzdrowienia Chorych wzniesiony w 1895 r. z fundacji rodziny Kałuskich wg projektu architekta austriackiego Favorgera w konstrukcji szkieletowej, typowej dla realizacji zachodnioeuropejskich. Wyjątkowy charakter nadaje wnętrzu odsłonięta, dekoracyjnie ukształtowana więźba dachowa. Świątynia stanowi wyjątkowy przykład drewnianego kościoła zdrojowego o cechach neogotyckich na terenie województwa podkarpackiego* Dobrze zachowany układ przestrzenny oraz stosunkowo jednolity stylistycznie zespół drewnianej zabudowy o wyjątkowej wartości zabytkowej. Czas powstania większości obiektów przypada na II poł. XIX w., i I ćw. XX w. Architektura ta stanowi jakby swoistą syntezę tzw. stylu szwajcarskiego, z poźnoklasycystycznym nurtem rodzimej architektury polskiej. W późniejszej fazie krzyżują się w niej elementy secesji z różnymi formami ciesiołki i budownictwa ludowego.
Kontrowersje w sprawie nazwy
Nazwy miejscowości i ich części ustalane są przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który, po zasięgnięciu opinii Komisji Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych, publikuje wykazy nazw oraz ogłasza ich zmiany w Dzienniku Ustaw. Tak ustalone nazwy są oficjalnymi nazwami urzędowymi. Wszystkie inne formy nazw są nazwami potocznymi.
Nazwa miejscowości Iwonicz-Zdrój pisana z łącznikiem (dywizem) jest właśnie formą zatwierdzoną urzędowo. Forma nazwy pisana bez łącznika, tzn. Iwonicz Zdrój, jest natomiast formą potoczną. Do niedawna forma Iwonicz Zdrój była jednak podawana jako poprawna przez słowniki języka polskiego (np. przez "Nowy słownik ortograficzny PWN"). Powstawał przez to rozdźwięk pomiędzy formą urzędową nazwy tego miasta, a formą słownikową. Jednak te różnice przestały istnieć w 2004 r. Wtedy to Rada Języka Polskiego uchwaliła, że dwuczłonowe nazwy wszystkich miejscowości z członem "Zdrój" występującym na drugim miejscu, należy pisać z łącznikiem, co znaczy, że również z językowego punktu widzenia obecnie jedynie poprawną formą jest Iwonicz-Zdrój.
Informacje pochodzą z serwisu Wikipedia.org
Błąd na stronie/chcesz poprawić wpis ???
Oferty z miejscowosci Iwonicz-Zdrój
